Książeczka sanepidowska

Książeczka sanepidowska czy orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych dla pracowników

Tematy na blogu
Kreator dokumentacji online

Książeczka sanepidowska czy orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych dla pracowników.

Z artykułu dowiesz się:

  • Czy orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych jest tym samym co książeczka sanepidowska?
  • Kto musi posiadać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych?
  • Jak wyrobić orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych?
  • Czy wystarczy wykonać badanie z kału?
  • Czy podbicie książeczki jest wystarczające?
  • Co ile trzeba powtarzać badanie?
  • Ile jest ważne orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych?

Orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych a książeczka sanepidowska

Zacznę od tego, że książeczek sanepidowskich (książeczek sanitarnych) prawnie już nie ma, zastąpiły je orzeczenia lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych. Nastąpiło to już w 2008 roku. Orzeczenie otrzymuje się tak samo, jak dostawało się książeczkę sanepidowską. Różnica jest tylko na ostatnim etapie. Lekarz, zamiast w książeczkę wbija się na kartce i jest to orzeczenie. Nie mamy natomiast jednego wzoru orzeczeń do celów sanitarno-epidemiologicznych i przez to niektórzy lekarze z automatu wbijają się w książeczkę i nie jest to błędem.

Kto musi posiadać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych?

W kolejnym kroku warto zaznaczyć, na podstawie czego opieram swój artykuł i informacje w nim zawarte. Wszystko znajdziesz w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, oraz w Ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia.




USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Art. 6. 1. Obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym, określonym na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 2, podlegają:
1) podejrzani o zakażenie lub chorobę zakaźną;
2) noworodki, niemowlęta i kobiety w ciąży, podejrzane o zakażenie lub chorobę zakaźną mogącą się szerzyć z matki na płód lub dziecko;
3) nosiciele, ozdrowieńcy oraz osoby, które były narażone na zakażenie przez styczność z osobami zakażonymi, chorymi lub materiałem zakaźnym;
4) uczniowie, studenci i doktoranci kształcący się do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby;
5) osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, nieposiadające aktualnego orzeczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

Skupię się na branży żywnościowej, która musi takie orzeczenia posiadać. Dodatkowo oprócz punktu 5 w artykule 6 powyższej ustawy, przeczytacie to również w Ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia z 2006 roku.

Jest to napisane dokładniej w artykule 59 ustępie 2.




Artykuł 59 ust. 2. Osoba pracująca w styczności z żywnością powinna uzyskać określone przepisami o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby.”

W praktyce orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych muszą posiadać m.in.: pracownicy gastronomii (kucharze, kelnerzy, barmani itd.), pracownicy zakładów produkujących żywność, sklepów i magazynów z żywnością. Oczywiście posiadanie orzeczenia lekarskiego (dawna książeczka sanepidowska) dotyczy nie tylko ludzi pracujących w gastronomii (kelnerów, kucharzy, kierowców, pracowników magazynu), ale i personelu, który pracuje w zakładach służby zdrowia, fryzjerskich, kosmetycznych czy z dziećmi.

W artykule 59 przeczytacie też o obowiązku przechowywania orzeczenia lekarskiego do celów sanitarno-epidemiologicznych w zakładzie, gdzie ta osoba wykonuje pracę. Podczas kontroli możecie zostać o nie poproszeni.




Artykuł 59 4. Podmiot działający na rynku spożywczym jest obowiązany przechowywać w aktach osobowych orzeczenia lekarskie i dokumentację, o których mowa w ust. 2 i 3, oraz udostępniać je na żądanie organów urzędowej kontroli żywności. 5. Kopie orzeczenia lekarskiego oraz dokumentacji, o których mowa w ust. 2 i 3, znajdują się w miejscu wykonywania pracy przez osobę, której dotyczy to orzeczenie lub dokumentacja.”

Od czego zacząć – czyli jak uzyskać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych?

W celu uzyskania orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych musisz wykonać parę prostych kroków.

  • Zrób badanie na nosicielstwo
  • Odbierz wyniki badań.
  • Udaj się do lekarza po orzeczenie.
*Niektóre osoby, już raz w życiu miały robione badanie na nosicielstwo na Salmonelle i Shigelle. Jest to dość charakterystyczne i łatwe do zapamiętania badanie, bo robi się je z kału. Jeśli je wykonywałeś i masz wyniki badań, to możesz pominąć krok 1 oraz 2, i od razu udać się do lekarza medycyny pracy po skierowanie. Są wyjątki i w niektórych wypadkach należy powtórzyć badanie.

Krok 1. Zrób badanie na nosicielstwo.

Jeśli jesteś gotowy rozpocząć wykonanie badania na nosicielstwo, musisz udać się do laboratorium, w którym takie badania są wykonywane. W laboratorium dostaniesz pojemniki do badań. Badanie na nosicielstwo wykonuje się poprzez pobranie swojego kału z trzech kolejnych dni. Muszą być one pobrane do jałowych próbówek. Do laboratorium idziesz z trzema pobranymi próbami i oddajesz je do badań. Na wyniki czeka się od 1 do 2 tygodni.

Badanie wykonasz:
  • W laboratoriach Inspekcji Sanitarnej.
  • W prywatnych laboratoriach akredytowanych.

Ile ważne jest badanie na nosicielstwo?

Badanie jest bezterminowe, czyli na całe życie. Są wyjątki! Badanie przestaje być ważne, jeśli zachorujesz na chorobę zakaźną Salmonelle lub Shigelle, lub znajdziesz się w centrum epidemii na te choroby. Dodatkowo często spotykam się, z tym że Wasze wyniki badań gdzieś się zagubią. Jeśli je zgubicie, możecie spróbować w miejscu, gdzie wykonywaliście badania uzyskać o ich odpis. A jeśli laboratorium nie ma waszego odpisu, musicie zrobić badanie na nosicielstwo (z kału) na nowo.

Krok 2. Odbierz wyniki badań.

Krok 3. Udaj się do lekarza po orzeczenie.

Jeśli masz już wyniki badań, to idziesz z nimi do lekarza po orzeczenie. Lekarz wyda Ci orzeczenie na podstawie:

  • wyniku badania na nosicielstwo (z kału) oraz,
  • ogólnego stanu zdrowia,
  • lekarz może zlecić Ci dodatkowo wykonanie innych badań, jeśli uzna, że jest taka konieczność, np. RTG płuc. Dowiesz się tego na wizycie.
Procedura wygląda dokładnie tak samo, jak uzyskiwało się książeczkę sanepidowską (sanitarną). Tak jak opisałam wyżej, lekarze wbijają się czasami w książeczkę, bo nie ma jednolitych wzorów orzeczeń. I jest to w porządku.



Lekarz może wydać orzeczenie terminowe. Najczęściej wydaje je na rok, ale zdarza się, że wyda je z okresem ważności na 2, 3 lata czy bezterminowo.

Najczęściej z wynikiem badań idzie się do lekarza medycyny pracy, ale w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi macie dodatkowo zapis:


Art. 7. 1. Badania lekarskie u osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 i ust. 2a, przeprowadzają lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 172 i 1493), lub lekarze wykonujący zadania służby medycyny pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1175).

Jak odświeżyć badanie do celów sanitarno-epidemiologicznych?

Jeśli zbliża Ci się termin ważności badania, musisz je odnowić. W celu przedłużenia ważności orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych musisz udać się do lekarza, np. lekarza medycyny pracy. Do lekarza idziesz z wynikiem badania na nosicielstwo, który robiłeś wcześniej. Dlatego tak ważne jest przechowywanie tego badania!

Podsumowując:

Na jakiej podstawie uzyskuje się orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych?

  • Na podstawie wyniku badań wody na nosicielstwo
  • Ogólnego stanu zdrowia
  • Na podstawie wywiadu lekarskiego, lekarz dodatkowo może zlecić wykonanie dodatkowych badań np. RTG klatki piersiowej.

Jak często odświeżać orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych

Kiedyś było tak, że każdorazowo przy zmianie pracy musiałeś robić orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych od nowa. Obecnie złagodzili ten przepis. Jeśli orzeczenie masz jeszcze ważne, a zmieniasz pracę na taką o tym samym charakterze, nie musisz robić ponownie badania. Zmiana nastąpiła w 2020 roku. Czas ważności orzeczenia ustala lekarz. Może wpisać nam, że orzeczenie jest ważne na rok, może na 2 lub 5 lat, a może i bezterminowo. Wszystko zależy od lekarza i Twojego stanu zdrowia. Jeśli jednak w międzyczasie okaże się, że zachorujesz na Salmonelle, Shigelle to badanie musisz powtórzyć (to z kału też).

Najczęściej zadawane pytania:

1. Lekarz wbił mi się w zieloną książeczkę sanitarną i nie wydał orzeczenia, czy to błąd?

Chociaż książeczek już nie ma, to też nie ma jednolitych wzorów orzeczeń do celów sanitarno-epidemiologicznych. Niektórzy lekarze trakturą książeczkę jako wzór orzeczenia i tam się wbijają. Nie jest to błędem.

2. Czy kelner musi posiadać orzeczenie lekarskie?

Tak, kelner również musi posiadać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych (dawna książeczka sanepidowska).

3. Czy pracodawca musi wyrobić orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych?

Pracodawca, który będzie miał kontakt z żywnością, musi zrobić orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych.

4. Czy wystarczy zrobić badanie na nosicielstwo (z kału)?

Nie, same badania nie wystarczą. Z wynikami badań należy udać się jeszcze do lekarza medycyny pracy.

5. Zgubiłam badanie na nosicielstwo. Czy lekarz wyda mi orzeczenie?

Nie, musisz mieć jeszcze wyniki badań na nosicielstwo. Możesz spróbować pobrać odpis z laboratorium, niektóre laboratoria dają taką możliwość. Musisz pytać już w swoim laboratorium.

6. Co to są badania na nosicielstwo z kału?

Są to próbki do badań w kierunku nosicielstwa pałeczek Salmonella, Shigella. Przed podjęciem pracy w gastronomii należy sprawdzić, czy nie jesteś nosicielem. Nawet jeśli nigdy nie chorowałeś, to możesz przenosić tę bakterię. Mogłeś chorobę przechodzić bezobjawowo, ale nadal jesteś potencjalnym przenośnikiem zakażenia.

7. Czy mogę zrobić badania w innym miejscu niż SANEPID?

Tak, są takie miejsca, ale takie badania są często droższe niż w SANEPIDZIE. Także lepiej znaleźć od razu pobliski sanepid i udać się do niego.

8. Jak wygląda orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych? Czy tak jak książeczka sanepidowska?

Nie ma jednolitego wzoru orzeczenia (na razie), każdy lekarz wystawia swoje orzeczenie, niektórzy podpisują i wpisują nam się jeszcze w książeczki sanepidowskie albo tu i tu. Tak naprawdę nic nam to nie zmienia ważne, żeby mieć gdzieś wpis udokumentowany.

9. Czy muszę już na odbiór mieć orzeczenia sanitarno-epidemiologiczne dla pracowników?

Dobrze je mieć, ale pamiętaj, że być może w dzień odbioru punktu nie będziesz miał jeszcze zatrudnionych pracowników. Ważne, żeby mieć je od pierwszego dnia pracy pracownika.

10. Ile czeka się na wyniki badań na nosicielstwo?

Na wyniki badania na nosicielstwo z kału czeka się od 2 do 7 dni.

11. Ile kosztuje orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych (dawna książeczka sanepidowska)?

Koszt badania na nosicielstwo z kału to ok. 100 zł. Następnie należy iść do lekarza medycy pracy. Tutaj ceny są różne i zależą od miejsca, do którego się udasz. Różnica w cenie może być znaczna, w jednym miejscu powiedzą nam 80 zł, a w innym 200 zł. Warto przed udaniem się do lekarza medycyny pracy zadzwonić.

12. Kto płaci za orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych?

Pracodawca płaci nam za to, że kieruje nas do lekarza medycyny pracy. Badanie na nosicielstwo zazwyczaj wykonuje się we własnym zakresie. Są jednak pracodawcy, którzy pokrywają ten koszt.

13. Czy właściciel punktu gastronomicznego musi mieć książeczkę sanepidowską?

Orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych zastąpiły książeczki. Jeśli właściciel zarządza restauracją, czy innym punktem gastronomicznym zdalnie, to nie musi mieć orzeczenia. W wypadku, w którym właściciel pracuje w restauracji, musi mieć orzeczenie. Nawet jeśli w zakresie jego pracy są tylko czynności związane z dostawą towaru.

Dowiedz się więcej na stronach naszego blogu.
Polub nas na Facebook!

Komentarze

  • Karolina

    Nie pracuje w zawodzie od kilkunastu lat. Dzwoniłam dziś do lekarza medycyny pracy żeby odnowić książeczkę sanepidowską lub uzyskać orzeczenie. Pani w rejestracji chce żebym zrobiła ponownie badanie kału bo podobno teraz robi się je co 2 lata i RTG klatki piersiowej . Czy to prawda,że jak co 2 lata się robi czy szukać innej przychodni?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      jeśli się nie chorowało na Salmonelle lub Shigella i ma się wyniki badań pod tym kątem, nie trzeba ich ponownie powtarzać.

      Odpowiedz
  • Ania

    Jeśli badania w sanepidzie robiłam w 2004 roku(mam wynik +wbitą przez sanepid pieczątkę do książeczki) między czasie zmieniłam adres ale nigdy nie byłam z wynikami u lekarza to teraz wystarczy wizyta u lekarza medycyny pracy w celu uzyskania zaświadczenia na podstawie badań z roku 2004 czy muszę na nowo wykonać badanie?

    Odpowiedz
  • Weronika

    Dzień dobry, czy z orzeczeniem do celów sanitarno- epidemiologicznych na stanowisku: kelner mogę pracować w sklepie spożywczym? Orzeczenie jest jeszcze ważne przez 4 lata, natomiast nie mam pojęcia czy posiadam uprawnienia do pracy w innym zawodzie. Czy w razie kontroli z sanepidu mogłabym mieć jakieś problemy?

    Odpowiedz
  • Anonim

    Dzień dobry,
    W listopadzie ubiegłego roku postanowiłam zrobić sobie badania sanitarno- epidemiologiczne na własny koszt, żeby mieć większe szanse w przyszłej rekrutacji. Po przeczytaniu wielu artykułów w internecie na temat wycofania książeczek sanepidowskich, myślałam że dostanę orzeczenie bez żadnego problemu. W medycynie pracy oczywiście napotkały mnie problemy, ponieważ lekarka chciała wpisać wszystko do książeczki, której nie miałam.. Z wielką łaską dostałam orzeczenie w formie papierka, natomiast wymagano ode mnie podania jakiegoś konkretnego zawodu. Wyszłam więc z tego gabinetu z orzeczeniem do wykonywania pracy w zawodzie: kelner. Mam jednak możliwość pracy w sklepie z ekologiczną żywnością, ale nie mam teraz pojęcia czy w takim wypadku moje orzeczenie jest nadal ważne?
    W razie kontroli sanepidu mogłabym mieć problemy pracując w oparciu na orzeczenie do wykonywania zawodu kelner?
    Naprawdę nie rozumiem dlaczego wciąż są wydawane książeczki sanepidowskie skoro zostały wycofane ponad 10 lat temu. Dlaczego wciąż mają taką samą moc prawną jak orzeczenie?
    Skoro coś zostało wycofane, nie powinno być respektowane..
    Muszę od nowa iść do medycyny pracy

    Odpowiedz
  • Darek

    W ubieglym roku otrzymalem skierowanie na praktyki studenckie w szpitalu i na tej podstawie wykonalem badania i otrzymalem wpis w ksiazeczce sanepidowskej . W tym roku szpital wymaga orzeczenia do celow sanitarno epidemiologicznych. Lekarz bez skierowania nie chce wystawic mi tego orzeczenia mimo ze w ksiazeczce jest wpis bezterminowo. Uczelnia nie wystawi mi skierowania bo juz raz wystawila i badania mam wazne.
    i co dalej……

    Odpowiedz
  • Natalia

    Witam. Z tego co czytam to książeczkę sanepidowską wyrabia się raz na całe życie tak?
    Chodzę do technikum, gdzie jest ona potrzebna i nauczyciel mówi, że znów mam zrobić badania w sanepidzie, ponieważ brak orzeczenia. Czy mogę zrobić tak, że pójdę do medycyny pracy z książeczką i wynikami i na tej podstawie wystawione zostanie orzeczenie? Czy zrobić jeszcze raz badania kału?
    Bardzo proszę o pomoc i, dziękuje!

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      odpowiedzi na Pani pytania są w artykule 🙂 Nie orzeczenie (kiedyś książeczka) nie jest na całe życie 🙂 A na całe życie są jedynie badania na nosicielstwo (jeśli się nie chorowało na Salmonelle i Shigelle).

      Odpowiedz
  • Weronika

    Dzień dobry,
    jestem na etapie poszukiwania pracy, jednak w większości wymagane jest orzeczenie. Przeprowadziłam badania i chciałabym się zapytać czy orzeczenie powinnam wykonać na własną rękę czy dopiero po znalezieniu pracy pracodawca mnie skieruje do lekarza? Martwię się że pracodawca będzie już ode mnie wymagał posiadania aktualnego orzeczenia.
    Z góry dziękuję i pozdrawiam

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Orzeczenie dostanie Pani praktycznie od ręki od lekarza na podstawie wyników badań. Pracodawca powinien dać skierowanie na badanie.

      Odpowiedz
  • Jakub

    Witam, w roku 2019 lekarz medycyny pracy w ówczesnym zakładzie w którym pracowałem wbił mi w książeczkę termin następnych badań – BEZTERMINOWO. Zmieniłem pracę na sektor gospodarki, w którym te orzeczenia nie są mi potrzebne. Czy w przypadku ponownej zmiany pracy np. z powrotem na gastronomię, będę musiał ponownie udawać się do lekarza medycyny pracy po orzeczenie tudzież po wbicie do książeczki?

    Odpowiedz
  • Katarzyna

    Witam. Posiadam aktualne orzeczenie sanitarno – epidemiologiczne z września 2019 r. Zagubiłam wczesne wyniki badań kału. Czy aktualne orzeczenie wystarczy do medycyny pracy?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Lekarz może odmówić podbicia orzeczenia.

      Odpowiedz
  • Iwona

    Jeżeli mam książeczkę sanepidu to jakie zaświadczenie potrzebne jest do lekarza medycyny pracy?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Książeczek już nie ma! Zastąpiły je orzeczenia (ale uzyskuje się je tak samo jak książeczki), być może zamiast na orzeczeniu, lekarz wbił się Pani do książeczki – nie jest to błędem.

      Odpowiedz
  • Michał

    Książeczek już nie ma tak? Czyli bz wynikami badań wystarczy iść prosto do medycyny pracy? Pozdrawiam

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      książeczek już nie ma, zastąpiły je orzeczenia. Uzyskuje się je tak samo jak wpis do książeczki. Z wynikami trzeba iść do lekarza. Zamiast w książeczkę lekarz wbija się na orzeczeniu.

      Odpowiedz
  • Kinga

    Mam pytanie. Zmieniam miejsce pracy i dla poprzedniego pracodawcy dałam orzeczenie w którym była nazwa tego pracodawcy . Czy ja mogę zażądać zwrotu i czy te orzeczenie przyda mi się u innego pracodawcy? Czy w CV mogę napisać, że mam ważne badania do celów sanitarno-epidemiologicznych?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      wszystko jest opisane w artykule 🙂

      Odpowiedz
  • Ania

    Witam miałam robione badania sanitarno-epidemiologiczny w roku 1998 i mam pytanie teraz przyjęłam się do pracy na magazynie z żywnością czy muszę robić je jeszcze raz od nowa czy tylko mogę ja przedłużyć

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      obecnie są orzeczenia lekarskie z wynikami na nosicielstwo (jeśli je Pani ma) trzeba udać się do lekarza medycyny pracy i odświeżyć badanie.

      Odpowiedz
  • Urszula

    Podejmuję pracę w szkole na stanowisku pracownik gospodarczy, czy będę musiała robić badania do celów sanitarno-epidemiologicznych ?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      proszę zgłosić się do pracodawcy w tej sprawie.

      Odpowiedz
  • Joanna

    Dzien Dobry co muszę zrobić aby odnowić książeczkę sanepidowska mam już zrobione wcześniej badanie kału

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      wszystko jest napisane w artykule. Należy iść do lekarza medycyny pracy z wynikami.

      Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      książeczek już nie ma, są orzeczenia. Musi iść Pani do lekarza medycyny pracy.

      Odpowiedz
  • Monika

    Moje pytanie dotyczy przechowywania książeczki przez pracodawcę. Zmieniam miejsce pracy i muszę zrobić badania wstępne do nowej placówki. Czy ja mogę zażądać wcześniejszego zwrotu książeczki do badań czy oddadzą ja dopiero ostatniego dnia pracy ?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Powinni oddać ostatniego dnia pracy.

      Odpowiedz
  • Lea

    Witam! 3 lata temu w szpitalu wykryto u mnie Yersinię. Chciałabym teraz rozpocząć pracę w gastronomii i muszę zrobić badania w sanepidzie z tymi 3 fiolkami… czy po przejściu Yersinii mam w ogóle szansę otrzymania „książeczki sanepidowskiej”?

    Odpowiedz
  • Alka

    Dzień dobry, w 1995 roku miałam robione badania kału. przedłużane pięczątkami do 1999roku pałeczek salmonella i Shigella nie stwierdzono. Posiadam książeczkę z tamtego okresu. Po tylu latach zachciało wrócić się do pracy w sklepie spożywczym:) moje pytanie brzmi czy to badanie jest ważne? badanie płuc mam świeże.

    Odpowiedz
  • Kaa

    Dzień dobry, wykonałam badania w sanepidzie. Na wyniku z pierwszego dnia jest napisane „wyhodowano Salmonella Enteritidis”, na pozostałych dwóch „nie wyhodowano”. Czy z takimi wynikami lekarz podpisze książeczkę, czy nie? Jeśli nie, to co mam zrobić? Pozdrawiam

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      trzeba porozmawiać z lekarzem to on decyduje o wpisie 🙂

      Odpowiedz
  • Tomek

    Jezeli moja ksiazeczka sanepidowska byla podbita zaraz po ukonczeniu szkoly w 1998 na czas bezterminowy czy musze powtarzac jakies badania czy przeswietlenia jeszcze raz, aby uzyskac orzeczenie zdolnosci do pracy w wykonywanym zawodzie kucharza. Nie chorowalem na skreslajace mnie z zawodu choroby, wiec czy powtorne badania sa obowiazkowe?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Proszę zgłosić się najlepiej z tym pytaniem do lekarza medycyny pracy.

      Odpowiedz
  • Aga

    Witam, jak wyrabiałam książeczkę sanitardno epidemiologiczną do szkoły 3 lata temu ( jest bezterminowa) to czy do sklepu spożywczego muszę kolejny raz wyrabiać?

    Odpowiedz
  • Rafal

    Dzień dobry,
    Czy jako właściciel kawiarni będę w niej epizodycznie sprzedawał, to powinienem sobie wykonać takie badania?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Tak, każda osoba pracująca w kontakcie z żywnością (nie tylko pracownik, ale i właściciel – jeśli ma taki kontakt) musi wykonać badanie i otrzymać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych.
      Pozdrawiam

      Odpowiedz
  • Monika

    Witam,
    W najbliższym czasie rozpoczynam pracę na pakowni warzyw (pomidorów i papryki).
    Czy do takiej pracy wymagane są badania na nosicielstwo Salmonelli i Shigelli?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Tak, do każdej pracy związanej z kontaktem z żywnością.

      Odpowiedz
  • Gabriela

    Witam. Zgubiłam książeczkę, ale mam odpis badania kału (robione 7lat temu) i odpis ważnych badań (robione 4 miesiące temu), czy będę musiała robić od nowa badania, czy tylko będę musiała wyrobić książeczkę?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      książeczek już nie ma. Są orzeczenia. Otrzymuje się je na tej samej zasadzie co książeczkę. Nie będzie trzeba robić od nowa badań na nosicielstwo.

      Odpowiedz
  • Doda

    Zmieniłam nazwisko kto powinien nanieść zmiany w książeczce z sanepidu widnieje stare nazwisko.

    Odpowiedz
  • Kasia

    Jaki jest przeciętny koszt przedłużenia książeczki sanepid?

    Odpowiedz
  • Milena

    Dzień dobry, mam książeczkę sanepidu z badaniem lekarskim ważnym do 2019 roku. Czy teraz przy zakładaniu działalności nierejestrowanej we własnej kuchni muszę udać się do lekarza medycyny pracy w celu otrzymania ważnego badania?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      tak, trzeba iść do lekarza medycyny pracy i odświeżyć orzeczenie 🙂

      Odpowiedz
  • MoniaLap

    Witam. Mam pytanie. Książeczkę sanepid wyrabiam na własny koszt. Pracodawca nie chce za nia6 mi zwrócić… Czy z wynikami z sanepidu mogę BEZ Skierowania udać się do lekarza medycyny pracy?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      trzeba zapytać u siebie u lekarza medycyny pracy. Orzeczenie powinno być wystawione dla firmy u której Pani pracuje.

      Odpowiedz
  • Dorota

    Dzień dobry, w 2010 roku wyrobiłam książeczkę sanepid wymaganą na studia. Mam tam wpis lekarza bez terminu kolejnego badania. Czy z takim dokumentem można podjąć pracę (w której wymagane jest orzeczenie) czy trzeba najpierw udać się do lek.med. pracy i on musi wystawić orzeczenie? Czy na taką wizytę powinnam dostac skierowanie od nowego pracodawcy, czy powinnam ją odbyć prywatnie?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      nawet jeśli książeczka jest bezterminowa, to przed podjęciem kolejnej pracy u innego pracodawcy trzeba udać się o sanepidu.

      Odpowiedz
  • MONIKA

    Witam. Właśnie odebrałam kontrolne wyniki krwi i moczu mam podwyższone Leukocyty, limfocyty, Eozynofile i OB bardzo się stresuję że lekarz zakładowy nie podpisze książeczki sanepodowskiej pracuje w zakładzie już 9lat
    Podczas badań byłam przeziębiona i trochę zmachana spieszylam się na badania może to wpłynęło źle na wyniki nie są drastycznie podwyższone ale są.

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      najlepiej z tymi wynikami udać się do swojego lekarza.

      Odpowiedz
  • Krystian

    Witam robiłem badania w 2010 roku do 2016 jeździłem jako kierowca z mięsem zgubiłem orzeczenie i teraz potrzebuje do wóżenia spozywki czy po 9 latach będzie można uzyskać duplikat w sanepidzie?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzien dobry,
      Trzeba dowiedzieć się w miejscu gdzie robił Pan badania.
      Pozdrawiam

      Odpowiedz
  • Tomasz

    Witam.
    Posiadam książeczkę sanepid od 1997 roku. W 2014 roku Zachorowałem na raka jelita grubego. Skutkiem tego jest usunięcie jelita grubego. Mam illeostomię (Stomia).

    Znalazłem pracę w zakładzie pracy chronionej – magazyn farmaceutyczny. Czy jak nie mam żadnego nosicielstwa i chorób zakaźnych, lekarz w ogóle wyrazi zgodę na pracę ?

    Chodzi o Sanepid

    W tej pracy asortyment jest lekki.

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      z tym pytaniem najlepiej udać się do źródła czyli do lekarza 🙂
      Pozdrawiam

      Odpowiedz
  • Joachim

    Dzień dobry.
    Zrobiłem badania kału do pracy. Okazało się, że w jednej próbce wykryto pałeczki salmonelli. Nie przypominam sobie żebym chorował. Sanepid przebadał moją rodzinę (u nikogo nic nie wykryto). Mi polecony wizytę u lek rodzi jego. Lekarz rodzinny nic mi nie zlecił, tylko probiotyki. Po miesiącu kuracji probiotykami powtorzyłem badania i salmonelli nie wykryto w żadnej z próbek. Pani u której odbierałem wynik nic nie powiedziała, czy będę musiał znowu powtarzac badania kału. Czy to oznacza, że już mogę iść do lekarza medycyny pracy i do samej pracy z tym drugim wynikiem?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      wydaje się, że można pójść już do lekarza medycyny pracy.

      Odpowiedz
  • Ala

    Witam,
    czy jak zrobiłam 5 lat temu badanie i nie poszłam z nim do lekarza medycyny pracy to czy sa one jeszcze aktualne i nie musze ich powtarzać?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      pytanie pojawiało się bardzo często. Odpowiedzi znajdzie Pani w komentarzach. Badanie na nosicielstwo jest ważne dopóki Pani nie zachoruje. Z wynikami trzeba iść do lekarza medycyny pracy po orzeczenie.

      Odpowiedz
  • IZA

    Rozumiem ale jak się zrobiło badania kału to tak czy inaczej pracodawca musi oddać pieniądze za wykonywanie badania ?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Za badanie z kału nie musi oddawać pieniędzy.

      Odpowiedz
  • Iza

    Dzień dobry z zawodu jestem fryzjerką i mam małe pytanie moje badania z medycyny pracy jest po terminie i czy trzeba ponownie robić badania kału?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      jeśli się nie chorowało na salmonelle to nie trzeba robić ponownie badania z kału, trzeba jednak iść do lekarza medycyny pracy i przedłużyć orzeczenie lekarskie.

      Odpowiedz
  • Ewa

    Witam, czy do pracy na kasie w supermarkecie jest wymagana książeczka sanepidowska? Gdzie można zgłosić jeśli sieć zatrudnia pracowników bez wymagania książeczki?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      tak jeśli w supermarkecie są sprzedawane produkty żywnościowe pracownik musi posiadać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych (książeczek już nie ma, zachęcam do przeczytania artykułu).

      Odpowiedz
  • Adam

    Dzień dobry, przygotowuję komplet dokumentów do szkoły policealnej jako opiekun medyczny. Posiadam badanie na nosicielstwo pałeczek z grupy Salmonella i Shigella wpis pieczątka data 17.07.1995. Wykonałem dodatkowe badania OB, morfologia, badanie moczu, RTG klatki piersiowej oraz badanie kału ogólne oraz kał posiew bad. bakter. wynik badania – z badanego materiału wyhodowano florę fizjologiczną jelita grubego. Nie wyhodowano pałeczek z rodzaju-Salmonella, Shigella, Yersinia. Czy w/w komplet badań jest wystarczający?
    Z góry dziękuje za informacje.
    Pozdrawiam,

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      należy ze wszystkimi badaniami udać się do lekarza medycyny pracy.

      Odpowiedz
  • Dominika

    Dzień dobry, mam pytanie czy idąc drugi raz na podbicie książeczki sanepidowskiej po upływie trzech lat muszę mieć stare wyniki badań z kału i prześwietlenie klatki piersiowej?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      tak badanie na nosicielstwo powinno się mieć.

      Odpowiedz
  • Marzena

    Dzień dobry,
    w tym momencie jestem na etapie szukania pracy w gastronomii. W każdym ogłoszeniu napisane jest, że pracodawca wymaga „książeczki sanepidowskiej”, natomiast książeczki nie są już wydawane w sanepidzie, w którym robiłam badania. Jak zatem rozwiązać tę kwestię, czy do lekarza medycyny pracy można udać się po orzeczenie nie mając jeszcze pracy?
    Pozdrawiam

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      musi mieć Pani wykonane badanie na nosicielstwo jeśli je ma i dostanie Pani prace pracodawca powinien skierować Panią do lekarza medycyny pracy.

      Odpowiedz
  • Łukasz

    Witam. Badania na nosicielstwo robiłem jakieś 8 lat temu. Wtedy jeszcze były te książeczki. Niestety wyjechałem z miasta, w którym robiłem te badania i nie wziąłem ze sobą ów dokumentów.W związku z tym moje pytanie brzmi następująco.
    Czy PSSE , w której wykonywałem badania wyda mi odpis wyników po upływie tych około 8 lat,i czy mogę złożyć wniosek bezpośrednio do tej stacji czy muszę poprzez głowny inspektorat sanitarny w Warszawie? Mieszkam poza miastem ,gdzie badania były robione i nie mam możliwości dojazdu.
    Dodam także,że w międzyczasie nie chorowałem na żadne choroby związane z salmonellą i tym podobne. Jeśli już zdobęde te odpis to wystarczy udać się z wynikami do lekarza medycyny pracy tak?
    Z góry dziękuje za odpowiedź i pozdrawiam!

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      niestety nie wiem jak sprawa wygląda w takim wypadku, najlepiej pytać u źródła.

      Odpowiedz
  • Piotr

    Mam pytanie:
    Czy jeśli miałem już przeprowadzone badania na nosicielstwo oraz mam książeczkę, to po „terminie następnego badania”, przypadającego na 10 lipca, powinienem powtórzyć te badania czy wystarczy, że pójdę do lekarza medycyny pracy po podbicie książeczki?
    Pozdrawiam!

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      należy udać się do lekarza medycyny pracy.

      Odpowiedz
  • Klaudia

    Witam,
    Czy w czasie kontroli z sanepidu w miejscu pracy jest ważny sam wynik badania? Najbliższy termin do lekarza medycyny pracy jest za 2 tygodnie i nie wiem, czy mogę tyle czekać.
    Z góry dziękuję za Odpowiedź

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      należy mieć orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych, sam wynik to za mało.

      Odpowiedz
  • Wiktoria

    Witam mam pytanie mianowicie 1980 roku wyrabiałam książeczkę i interesuje mnie czy muszę znowu wyrabiać czy wystarczy ze jak będę na badaniach w medycynie pracy zostanie zaktualizowana ?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      najlepiej powtórzyć badania.

      Odpowiedz
  • Ola

    Witam,czy książeczkę zdrowia może przedłużyć mi lekarz rodzinny?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      zależy czy ma takie uprawienia. Nie każdy lekarz rodzinny może to zrobić.

      Odpowiedz
  • Ania

    Dzień dobry, zgubiłam orzeczenie do spraw sanitarno-epidemiologicznych oraz badania sanepidowskie. Czy mogę zgłosić się do lekarza medycyny pracy ze zrobionym ksero posiewu(ponieważ takie posiadam)? Czy istnieje również możliwość, że odbędzie się to bez kolejnych badań lekarskich lub rtg? Wszystkie badania robione były 3 lata temu i nie chciałabym za nie płacić. Czy ośrodek medycyny pracy ma dokumenty z badania w jakimś archiwum i wyda mi tylko samo orzeczenie?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      musi Pani dopytać się w miejscu gdzie będzie to robione. Niestety nie wiem jak Pani poradnia prowadzi dokumenty i jak do tego podchodzi.

      Odpowiedz
  • Patrycja

    Witam, chcę iść do pracy i w każdym ogłoszeniu pracodawcy wymagają aktualnej „książeczki sanepidowskiej”. Nigdy wcześniej nie potrzebowałam książeczki więc wykonałam ostatnio badania i teraz muszę udać się do lekarza medycyny pracy, aby wystawił mi orzeczenie (po staremu książeczkę sanepidowską (?)) tak? Czy dopiero po tym jak zostanę przyjęta do pracy mam się udać do lekarza medycyny pracy? Czy w obecnej sytuacji (mając badania ale nie będąc jeszcze u lekarza) w CV mogę wpisać że posiadam badania do celów sanitarno-epidemiologicznych czy dopiero po wizycie u lekarza? Proszę o pomoc 🙂

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      do lekarza medycyny pracy najlepiej iść już ze skierowaniem.

      Odpowiedz
  • Aleksandra

    Witam, czy za kopie wyników badań się płaci tak jak przy pierwszym razem?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      czasami za odpis trzeba ponieść dodatkowe opłaty, zależy od miejsca gdzie robiło się badania.

      Odpowiedz
  • Wiktoria

    Dzień dobry
    Posiadam wyniki badań sanepidowskich. Poprzedni pracodawca nie wymagał wpisu lekarza medycyny pracy przez co nie mam informacji odnośnie ważności badań. Czy takie badanie jest nadal ważne jeżeli było robione w ubiegłym roku? Czy ubiegając się o pracę mogą nie zostać uznane same wyniki badań?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      tak badanie na nosicielstwo samo w sobie jest ważne dopóki Pani nie zachoruje lub nie znajdzie się w ognisku osób zarażonych. Jednak z wynikami trzeba udać się do lekarza medycyny pracy po wystawienie orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych każdorazowo przed podjęciem nowej pracy (skierowani wystawia zazwyczaj pracodawca) oraz każdorazowo kiedy skończy się ich termin.

      Odpowiedz
  • Kamila

    Witam,
    Czy kierowca który przewozi żywność, np piwo musi mieć badania sanepidowskie?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      spotkaliśmy się z różnymi interpretacjami. Najczęściej jednak inspekcje chcą orzeczenie.

      Odpowiedz
  • Milena

    Dzień dobry,
    Ubiegam się o pracę w zawodzie kosmetyczki. Posiadam badania na nosicielstwo, które zostało w 2009r wpisane do książeczki sanepidowskiej. Do tej pory zmieniając pracodawcę przedłużałam tylko ważność owej książeczki. Jak to wygląda obecnie w zawodzie kosmetyczki, potrzebuje mieć zaświadczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych, czy wystarczy ważna książeczka?
    Pozdrawiam

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      zajmujemy się tylko gastronomią.

      Odpowiedz
  • Pqula

    Witam. Chciałam zapytać jeżeli badanie ss miałam robione około 9 lat temu to czy wydadzą mi duplikat tych badań jak tak to ile będę na nie czekać?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      niestety nie mam pojęcia, trzeba udać się do miejsca gdzie były badania i tam się dowiedzieć – jest to różne.

      Odpowiedz
  • Małgosia

    Czy dlatego płacę te 40 zł, bo nie mam skierowania od pracodawcy?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Jeśli pracodawca wystawia skierowanie to zazwyczaj zwraca koszta.

      Odpowiedz
  • Małgosia

    i jeszcze jedno!
    jak juz bede miec to przeswietlenie, wracam do tego lekarza medycyny pracy i on podbija mi ksiazeczke…ale za 40 zł.
    To tak jest?
    mam ubezpieczenie jako osoba bezrobotna, zarejestrowana w PUP, z prawem do zasiłku.

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Tak u lekarza medycyny pracy się płaci (stawki są różne).

      Odpowiedz
  • Małgosia

    Witam.
    mam ksiazeczkę sanepidowska, mam wyniki badan, 2004r. Potrzebuję aktualnej pieczatki. Byłam u lekarza medycyny pracy. Tam skierowali mnie na badanie RTG klatki piersiowej, bo bez tego nie dostane pieczatki od lekarza medycyny pracy. A jesli chce je wykonac za darmo, to mam isc do mojego lekarza rodzinnego, który dopiero da mi skierowanie na to RTG płuc.
    We wczesniejszych Waszych postach wyczytałam, że są lekarze rodzinni, którzy mają specjalne ..”uprawnienia ” do tego aby podbić mi taka ksiazeczke.
    Jak sprawdzic, który lekarz rodzinny ma takie uprawnienia??
    I czy on też i tak na to RTG mnie wyśle? Czy „zależy na kogo trafie ” – ( jak to się mowi”_:) )??

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      najlepiej w takim przypadku zadzwonić do przychodni w której przyjmuje lekarz rodzinny bo to jest różnie, tam powinna dostać Pani informację.

      Odpowiedz
  • Ada

    Dzień dobry. Nigdy nie posiadałam książeczki sanepidowskiej. W związku z podjęciem nowej pracy będę ubiegać się o orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych. Czy powinnam od pracodawcy otrzymać jakieś skierowanie, czy po prostu bez niczego udać się do WSSE?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      najpierw powinna Pani wykonać badania na nosicielstwo (z kału), potem ze skierowaniem i wynikami z badania na nosicielstwo udać się do lekarza medycyny pracy 🙂

      Odpowiedz
  • Marek

    Niestety nie do końca tak jest. W zależności od wywiadu od Pani lekarz podejmie decyzje co do zakresu badań dodatkowych . Badanie w kierunku nosicielstwa pałeczek Salmonella, Shigella jest wykonywane w celu wykrycia obecności w/w baterii w organizmie osobny badane- w zależności od oceny sytuacji decyzja należy do lekarza. Należy wyjaśnić co to jest to „nosicielstwo” w/g Wikipedia, wolna encyklopedia to”Nosicielstwo (nosicielstwo mikrobiologiczne) – w mikrobiologii i chorobach zakaźnych stan, w którym u nosiciela (człowieka lub zwierzęcia) po przechorowaniu choroby zakaźnej lub ! w wyniku bezobjawowego zakażenia utrzymuje się obecność czynnika zakaźnego mimo braku objawów chorobowych!.”
    Jeżeli nawet osoba badana nie żadnych objawów chorobowych to może być nosicielem i zarażać patrz https://pl.wikipedia.org/wiki/Mary_Mallon.
    Na decyzje lekarza mają także warunki wykonywania pracy określone przez pracodawcę oraz sytuacja epidemiologiczna na danym terenie – informacje o niej uzyskują w powiatowych stacjach sanitarno-epidemiologicznych . Dlatego w/ g większości ekspertów pracownik powinien poddać się badaniu przynajmniej lekarskiemu przy zmianie pracy.

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Tak zgadza się 🙂 Dziękujemy za napisanie komentarza. Badanie lekarskie zdecydowanie powinno być robione przy zmianie pracy, nawet jeśli mamy je jeszcze ważne.

      Odpowiedz
  • Sylwia

    Dzień dobry. Staram się o pracę w sklepie z artykułami spożywczymi. W ogłoszeniu jest napisane że pracodawca wymaga aktualnych badań do celów sanitarno epidemiologicznych. Badania (kał, krew) robiłam przy okazji pracy w innym sklepie spożywczym w 2011r. Dostałam wtedy tylko książeczkę (bez zadnego orzeczeniach), a w niej pieczątki z datą badania kału i badania lekarza medycyny pracy. Nie mam podanej żadnej daty ważności. Jest jedynie pieczątka „Po przebyciu zakażenia jelitowego”. Czy oznacza to że te badania są ważne tak jak napisane w artykule do czasu aż zachoruję? Czy na podstawie samej książeczki z pieczatka, że nie stwierdzono pałeczek salmonelli lekarz MP wyda mi orzeczenie do celów sanitarno epidemiologicznych? Czy potrzebuje jeszcze jakiś inny, szczegółowy odpis badań z sanepidu? Dziękuję za odpowiedź!!

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      pracodawca powinien dać Pani skierowanie do lekarza. Na podstawie tych badań, które Pani ma jest wydawane orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych.

      Odpowiedz
  • Marek c.d.

    c,.d Przedruk z portalu Medycyna Pracy :
    7 maja 2018 Odpowiedzi ekspertów, Odpowiedzi ekspertów dla lekarza
    Pytanie:Witam! Mam pytania:
    czy nauczyciela obowiązuje książeczka sanepidu
    czy powinna być w szkole
    czy powinno się ją uaktualniać , w jakim przypadku, po jakim czasie
    czy nauczyciel dochodzący powinien robić powtórne badania, czy może mieć potwierdzone ksero z placówki w której jest zatrudniony na etacie?
    Odpowiedź:
    Kwestia wykonywania badań sanitarno-epidemiologicznych jest rozstrzygnięta w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W przepisie tym zapisano w art. 6 ust 1 pkt. 5, że obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym podlegają osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby. Nauczyciele są zaliczani do tej grupy osób, co potwierdzały nieobowiązujące od stycznia 2012 roku przepisy wykonawcze do ustawy.

    W obecnym stanie prawnym tzw. “książeczki sanitarno-epidemiologiczne” nie istnieją. Żyją one od kilku lat swoim życiem bez podstawy prawnej do ich zastosowania, gdyż akt prawny wprowadzający je w życie utracił swoją moc. Aktualnie obowiązującym dokumentem jest orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych, które to wystawia uprawniony lekarz przeprowadzający takie badanie. Orzeczenie jest wydawane w dwóch egzemplarzach jeden dla pracownika, drugi dla pracodawcy. Podstawą prawną orzeczenia jest Rozdział 2 “Badania sanitarno-epidemiologiczne” ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Ustawodawca nie wydał w tym zakresie żadnych aktów wykonawczych, a więc nie ma druku obowiązującego takiego orzeczenia.

    Ustalenie terminu następnego badania leży obecnie w gestii lekarza orzekającego w trakcie badań sanitarno-epidemiologicznych i to lekarz musi podjąć decyzję o terminie następnego badania zgodnie ze swoją wiedzą i na podstawie danych z wywiadu oraz analizy zagrożeń na konkretnym stanowisku pracy. Przepisy ww. ustawy nie regulują kwestii posługiwania się wynikiem badania zawartym w orzeczeniu lekarskim wystawionym w związku z badaniem u innego pracodawcy, ale należy założyć, że Inspekcja Sanitarna nie będzie w trakcie kontroli akceptować kserokopii orzeczenia wystawionego dla innego pracodawcy.

    Pozdrawiamy
    Redakcja Portalu

    Odpowiedz
  • Marek

    1. W t.z. „książeczka sanitarny-epidemiologicznej” znajdują się wyniki badań pracownika t.j. w kierunku nosicielstwa pałeczek Salmonella, Shigella oraz wynik badania RTG płuc.( zalecanego w zależności od sytuacji epidemiologicznej w danym rejonie – najczęściej 1x na 3 lata ).
    Są to w/ g RODO „D A N E W R A Ż L I W E ” , które są pod szczególną ochroną prawną i mogą być przetwarzane jedynie przez osoby zobowiązane do przestrzegania tajemnicy zawodowej ( w tym wypadku lekarz , farmaceuta , pielęgniarka ) . Wszelkie żądania „książeczek sanitarne-epidemiologicznych” przez osoby nieupoważnione ( Np: pracodawcy , kadrowe , księgowe ) jest zagrożone karami (Przepisy RODO wskazuje, iż wśród administracyjnych kar pieniężnych występują kary pieniężne w wysokości do 10 000 000 euro, a w przypadku przedsiębiorstwa w wysokości 2 % jego całkowitego, rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego przy czym zastosowanie ma kwota wyższa
    Zgodnie z art. 107 i art. 108 nowej ustawy o o ochronie danych osobowych:
    Osoba, która przetwarza dane osobowe, choć ich przetwarzanie nie jest dopuszczalne albo do ich przetwarzania nie jest uprawniona podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch.
    Jeżeli ww. czyn dotyczy ……., danych dotyczących zdrowia, ……, taka osoba podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat trzech.
    Za udaremnianie lub utrudnianie kontrolującemu prowadzenia kontroli przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych, będzie grozić kara: grzywny, kara ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do lat dwóch.
    Opisane przestępstwa są ścigane z urzędu..)
    ! Jedynym obowiązującym dokumentem jest zaświadczenie lekarskie wystawiane w 2 egzemplarzach (jeden dla pracodawcy drugi dla badanego ) , żądanie ” książeczek sanitarno- epidemiologicznych ” przez pracodawców jest ścigane z urzędu.

    Odpowiedz
  • Iwona

    Witam. Moja książeczka sanepidowska ma już 39 lat i nie mam wpisu o badaniach na nosicielstywo. Czyżby wtedy nie było to obowiązkowe? Jeżeli książeczki są teraz nie aktualne i muszę mieć orzeczenie to muszę wykonać badania na nosicielstwo a jeżeli je robiłam czy po tylu latach będą w archiwum sanepidu? Prowadzę działalność gospodarczą (zakład fryzjerski), czy skierowanie do lekarza mam sobie sama wystawić?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Odpis badań na nosicielstwo można pobrać w miejscu gdzie było robione, chyba, że się chorowało np. na salmonelle to badania trzeba powtórzyć.

      Odpowiedz
  • NomiS

    Podejmując zatrudnienie dostarczyłem pracodawcy orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych; lekarz również wpisał mi się w książeczkę sanepidowską ale tej nie zostawiłem pracodawcy – stanowi ona moją własność (tak wyczytałem na oficjalnej stronie jednej z WSSE w 2018 r.). Zresztą dlaczego Pracodawca ma widzieć moje wyniki badań ?!
    Podczas kontroli inspektor zażądał jednak od Pracodawcy książeczki SE ignorując aktualne orzeczenie. Pracodawca żąda teraz ode mnie książeczki którą zgubiłem i każe mi wyrabiać (natychmiast !) nową na mój koszt.
    Co robić , jak się bronić …?? Może inspektor się myli ??

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      obecnie nie ma już książeczek sanepidowskich tylko orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych. Warto powołać się na przepisy 🙂

      Odpowiedz
  • Anita

    Witam. Wyrabialam książeczkę w 2014 do technikum gastronomicznego i dostałam orzeczenie do celów sanitarno epidemiologicznych. Nie mam daty następnego badania. Czy takie badania mają jakąś datę ważności? Pracuje w gastronomii i dowiedziałam się że badania moga być ważne maksymalnie 6 lat, choć inni lekarze mówią że po 4 latach już trzeba powtarzać badania. Czy muszę się zgłosić do lekarza medycyny pracy na ponowne badania ?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych jest tyle ważne na ile wystawi je lekarz (czasami wystawiają je na rok, czasami na dwa lub więcej) lub trzeba je powtórzyć wcześniej jeśli zmieniamy miejsce pracy. Badania na nosicielstwo (z kału) są ważne dopóki nie zachorujemy lub nie będziemy w obrębie osób, które są chore (póki co tak to wygląda i może być tak, że będziesz je robić tylko raz w życiu)

      Odpowiedz
  • Monika.

    Witam. Mam pytanie. W czerwcu bieżącego roku miałam robione badanie kału w kierunku nosicielstwa Salmonella i Shigella (z wpisem: ważna do 2021 roku). Jednak od listopada zaczynam nową pracę. Teraz znów dostałam skierowanie na badania do celów sanitarno-epidemiologicznych. Tu rodzi się moje pytanie, czy znów muszę powtarzać 3 dni badań, czy wystarczy że z wynikami poprzedniego badania udam się do lekarza medycyny pracy?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      wystarczy jak z wynikami i skierowaniem uda się Pani do lekarza medycyny pracy.
      Pozdrawiamy

      Odpowiedz
  • Maciej

    Witam

    Zamierzam wyrobić sobie „książeczkę sanepidowską”. Dzwoniłem do centrum medycznego i uparcie twierdzą, że jest to w formie książeczki. Będę musiał zrobić badania: kał, morfologia krwi, ob, mocz ogólny, glukoza i RTG klatki piersiowej. Zostałem poinformowany, że kiedy będę chciał przedłużyć ważność „książeczki”, będę musiał robić te wszystkie badania na nowo, jeśli będą starsze niż kilka miesięcy (krew, mocz) lub starsze niż 2 lata (RTG klatki piersiowej). I dopiero ze świeżymi wynikami do lekarza medycyny pracy. Naprawdę to tak wygląda czy próbują mnie naciągnąć?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      niektóre centra medyczne jeszcze robią to w książeczkach, chociaż książeczki już nie obowiązują. Inspektorzy o tym wiedzą i najczęściej przymykają oko. Poza tym nie ma jednolitego wzoru do wypisywania orzeczeń do celów sanitarno-epidemiologicznych (póki co), więc może to wyglądać różnie. Badanie kału robi się zazwyczaj raz w życiu chyba, że się zachoruje lub będzie w obrębie osób, które chorują wtedy badanie należy powtórzyć. Jednak za każdym razem zmiany pracy powinno się iść do lekarza medycyny pracy z wynikami na nosicielstwo. Reszta badań zazwyczaj nie jest wymagana, więc można udać się do innego centrum medycznego i zapytać co oni potrzebują. Chyba, że charakter pracy jaki będzie Pan wykonywał tego wymaga – nie napisał Pan do jakiej pracy Panu potrzebne jest orzeczenie.

      Odpowiedz
  • Adrian

    Witam, w zeszłym roku ( marzec ) wyrobiłem książeczkę. Obecnie jestem w sytuacji, w której idę do nowej pracy w której ta książeczka jest wymagana. Pracodawca wymaga AKTUALNYCH badań sanepidowskich. Czy muszę sam, na własny koszt udać się do lekarza medycyny pracy po podbicie książeczki, czy odbędzie się to przy okazji takiej wizyty przed podjęciem pracy ze skierowaniem od pracodawcy? Bo teraz nie wiem czy muszę udać się w sumie 2x do lekarza ( raz by podbić książeczkę, a drugi już ze skierowaniem od pracodawcy ) czy wystarczy jak pójdę ze skierowaniem od pracodawcy i tam już przy okazji zostanie dodany nowy wpis?

    Pozdrawiam.

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      powinno iść się ze skierowaniem. Należy pamiętać, że książeczek już nie ma (chociaż niektórzy lekarze jeszcze tam robią wpisy). Oczywiście idzie Pan ze swoimi wynikami badań na nosicielstwo (te które są wykonywane z poboru próbek kału).

      Odpowiedz
  • Katarzyna

    Witam.Moja pracownicza książeczka zdrowia jest z 1994 r. I w tamtym roku miałam też robione badania sanepidowskie , taka jest data we wpisie z pieczątki z sanepidu. od tamtego czasu wyszłam za mąż, zmieniłam nazwisko. co muszę teraz zrobić aby odnowić książeczkę, czy mogę dopisać nazwisko do tego kamieńskiego? czy muszę od nowa robić badania. proszę o pomoc.

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dane można zmienić przy kolejnej wizycie u lekarza.

      Odpowiedz
  • Martyna

    Dzień dobry,
    pracuję w biurze, jednak chciałabym podjąć od czasu do czasu dodatkową pracę w weekend w gastronomii. W praktyce pracodawcy najczęściej poszukują pracowników, którzy posiadają już ważną książeczkę sanepidowską, dlatego chciałabym ją wyrobić prywatnie. Dodam, że mam wyniki badań sanepidu z 2014 roku (bez książeczki). Czy istnieje możliwość wyrobienia książeczki tzn. orzeczenia u lekarza – bez skierowania i z wynikami sprzed 4 lat? Z góry dziękuję za odpowiedź.

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      w tej chwili nie ma już książeczek sanepidowskich, badania są ważne, jeśli Pani nie chorowała z badaniami należy udać się po orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych, niektórzy lekarze wbijają jeszcze pieczątkę w książeczkę sanepidowską.

      Odpowiedz
  • wspomagamy.pl

    Dzień dobry,
    tak z wynikami należy udać się do lekarza medycyny pracy.

    Odpowiedz
  • Edyta

    Witam 

    Od pażdziernika podejmuje prace w sklepie spożywczym . Dostałam od pracodawcy dwa skierowania : skierowanie lekarskie i skierowanie do celów sanitarnych . Dzisiaj poszłam do podbilskiej przychodni i zarejestrowałam się do lekarza medycyny pracy i dostalam orzeczenie lekarskie . Kiedy się rejestrowałam dostałam próbki i mam je dostarczać od poniedziałku do środy . I mam pytanie kiedy juz będą wyniki to mam znowu iść do lekarza medycyny pracy i dostane oddzielne orzeczenie ? Pierwszy raz w życiu robie takie badania i nie wiem na czym polega ta procedura.

    Odpowiedz
  • Ewa

    Badania robiłam w 2013 roku. Tego samego roku byłam u lekarza medycyny pracy, który zrobił wpis do książeczki sanepidowskiej. Kolejny raz, który u niego byłam to było w 2014 i 2016 roku, gdzie również uzyskałam pieczątkę w książeczkę „Bez przeciwwskazań do pracy pod względem sanitarno-epidemiologicznym” jak i „zgodnie z ustawą”. Kilka dni temu udałam się do innego lekarza ze skierowania pracodawcy – sprawdził wpis i nie wydał mi żadnego orzeczenia tylko zajrzał do książeczki i tyle. Bez żadnych informacji o orzeczeniu. Nie chorowałam do tego czasu. Czy w takim razie mam się udać i prosić o wydanie zaświadczenia czy nie? Przypomnę – lekarz widział co mam i nie wydał ani nie poinformował mnie o niczym.

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Nie ma jednolitego wzoru jak ma wyglądać orzeczenie stąd niektórzy lekarze robią wpisy tylko w książeczkach, inni dają orzeczenie + robią wpis w książeczkach a jeszcze inni dają tylko orzeczenia. Warto jednak mieć orzeczenie bo książeczka już nie obowiązuje, warto więc udać się po zaświadczenie.

      Odpowiedz
  • Anna

    Witam,
    Posiadam książeczkę zdrowia do celów sanitarno – epidemiologicznych w której ostatni wpis był ważny do 31.08.2007r. Przez wiele lat jej nie potrzebowałam, aż do teraz. Moje pytanie brzmi, czy wystarczy, że zgłoszę się do medycyny pracy z samą książeczką (zagubiłam wyniki) w celu przedłużenia ważności badań, czy potrzebuję jeszcze wyników?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      powinna mieć Pani również wyniki badań. Można złożyć wniosek o odpis.
      Pozdrawiamy

      Odpowiedz
  • Grażyna

    Witam,Zgubiłam książeczkę,ale mam wyniki z próbek kału z 2000roku czy są jeszcze ważne do wyrobienia nowej książeczki?

    Odpowiedz
    • mgr Marta Okulewicz

      Aktualnie nie ma już książeczek sanepidowskich tylko orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych. Jeśli jednak nie chorowała Pani np. na salmonelle to są one ważne. Z wynikami badań i ze skierowaniem od pracodawcy można udać się po wyrobienie orzeczenia.

      Odpowiedz
  • Regina

    Mam pytanie czy do badania konieczne są próbki kału czy wystarczy wymaz z odbytu?

    Odpowiedz
    • mgr Marta Okulewicz

      Badanie polega na a pobraniu i dostarczeniu trzech próbek kału. Kał należy pobrać z trzech kolejnych wypróżnień.
      Pozdrawiam

      Odpowiedz
  • Ania

    A jeśli badanie było robione ale nie posiadam tych wyników, czy w sanepidzie otrzymam jakieś zaświadczenie o moich badaniach które kiedyś robiłam?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Można złożyć w sanepidzie wniosek o odpis – wyników badań na nosicielstwo bakterii Salmonella /Shigella.

      Odpowiedz
  • Ania

    Posiadam książeczkę sanepidowską, ale zbliża się już data następnego badania, czy trzeba powtarzać badania na nosicielstwo?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      badań na nosicielstwo nie trzeba powtarzać jeśli nie było zachorowania np. na salmonelle lub nie znajdowała się Pani potencjalnie w obszarze osób, które chorowały.Z wynikami badania i ze skierowaniem należy udać się do lekarza w celu otrzymania orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologiczych.

      Odpowiedz
  • Karolina

    Witam. Mam zamiar pracować przy obsłudze ekspresów do kawy tj. Dosypać cukier czy dolać mleko, uzupełnić kawę czy czekoladę. Czy potrzebuje wyrobić książeczkę?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      tak przy takim zakresie należy wykonać badania na nosicielstwo i ze skierowaniem i wynikami udać się w celu wyrobienia orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych. Proszę pamiętać, że książeczki już nie ma.

      Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      tak przy takim zakresie należy wykonać badania na nosicielstwo i ze skierowaniem i wynikami udać się w celu wyrobienia orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych. Proszę pamiętać, że książeczki sanepidowskiej już nie ma.

      Odpowiedz
  • monika

    Witam czy mogę dostać duplikat książeczki? zgubiłam ją a wyrabiałam jakieś 5miesięcy temu pozdrawiam 🙂

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      „Książeczki sanepidowskiej” Pani nie odzyska, można udać się jedynie po odpis badania na nosicielstwo. Poza tym książeczka już nie obowiązuje – teraz jest orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych. Chociaż często jeszcze się słyszy o „książeczce sanepidowskiej”.
      Pozdrawiamy

      Odpowiedz
  • Anonim

    czy pracownicy szkoły średniej, w której nie ma żywienia, muszą posiadać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      nie ma takiego obowiązku.
      Pozdrawiamy

      Odpowiedz
  • wspomagamy.pl

    A ma Pani już opłacone badanie? Zazwyczaj jest tak, że dostaje Pani pojemniki do badania po dostarczeniu dowodu wpłaty. Czy w ogóle już ma Pani pojemniki do badań? Jeśli tak to wystarczy pobrać materiał i udać się z materiałem do Sanepidu, następnie przekazać próbki, warto mieć ze sobą dowód wpłaty. Jeśli jeszcze nie było wykonanej wpłaty to będzie trzeba ją wykonać – dopiero wtedy próbki zostaną przyjęte.

    Odpowiedz
  • Ola

    Czy pudełka na materiał dostanę w wsse czy muszę kupić w aptece?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Tak dostanie Pani pudełeczka w WSSE 🙂
      Pozdrawiamy

      Odpowiedz
  • Ewa

    Dzień dobry,
    Muszę wyrobić książeczkę sanepidowską i mam w związku z tym parę pytań.
    1.Czy mogę udać się do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w Warszawie już z pobranym materiałem do badań, czy muszę iść tam wcześniej?
    2.Czy oprócz pojemników z materiałem należy coś jeszcze przynieść?

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      A ma Pani już opłacone badanie? Zazwyczaj jest tak, że dostaje Pani pojemniki do badania po dostarczeniu dowodu wpłaty. Czy w ogóle już ma Pani pojemniki do badań? Jeśli tak to wystarczy pobrać materiał i udać się z materiałem do Sanepidu, następnie przekazać próbki, warto mieć ze sobą dowód wpłaty. Jeśli jeszcze nie było wykonanej wpłaty to będzie trzeba ją wykonać – dopiero wtedy próbki zostaną przyjęte.

      Odpowiedz
  • Mirosława

    Skąd u pani taka wiedza, przecież zachorować można w każdym momencie . Przepis , który mówił o jednym badaniu na całe życie zmienił się w 2006r. Proszę nie wprowadzać ludzi w błąd

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Tak, zgadza się to co Pani napisała to prawda. Dlatego w artykule jest napisane, że wyniki na nosicielstwo są ważne na całe życie chyba, że zachorujemy to należy je powtórzyć 🙂

      Odpowiedz
  • Miśka

    Jaka jest ważność książeczki sanepidowskiej 2018 r? Chodzi mi konkretnie o marzec tego roku, bo wtedy robiłam badania? Mam wpis, że jest on na dwa lata, jednak nie jest tak, że jest on ważny przez rok

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      książeczka będzie ważna przez dwa lata chyba, że zmieni Pani wcześniej pracodawce, wtedy badania powinno się powtarzać.

      Odpowiedz
  • wspomagamy.pl

    Rzeczywiście książeczki samej w sobie można nie odzyskać, ale można uzyskać odpis samych badań na nosicielstwo (próbki z kału) w sanepidzie.
    Pozdrawiamy

    Odpowiedz
  • Basia

    Chcial bym odzyskac ksiazeczne sanepidowska ze szkoly ale za pewne juz jej tam nie bedzie gdzie mozna ja odzyskac bo prawie 19lat temu miala tam praktyki

    Odpowiedz
  • mgr Marta Okulewicz

    Dzień dobry,
    tak niektórzy lekarze pierwszego kontaktu mają taką możliwość i odpowiednie uprawnienia. Co do cen to różnie to wygląda. Ostatnio spotkałam się z rozbieżnością, że jedna osoba zapłaciła 40 zł a druga 150 zł. Więc na prawdę trzeba poszukać.
    Pozdrawiam

    Odpowiedz
  • Maja

    Czy można „podbić książeczkę” u lekarza pierwszego kontaktu. Słyszałam o tym i zastanawiam się czy to prawda i czy rzeczywiście jest taniej

    Odpowiedz
  • wspomagamy.pl

    Dzień dobry,
    wysokość opłaty jest ustalana przez placówkę w której pracuje lekarz i to czy będzie to badanie odpłatne czy też nie to tylko jego dobra wola. Najlepiej poinformować o zaistniałej sytuacji w rejestracji/u lekarza.
    Pozdrawiamy,
    zespół wspomagamy.pl

    Odpowiedz
  • Klaudia

    Witam, jakieś 3 tygodnie temu była u lekarza medycyny pracy. Jestem zdolna do wykonywania zawodu. Później jednak okazało się że muszę wyrobić książeczkę sanepidowską. Czy z wynikami z kału mogę iść do tego samego lekarza aby tylko wpisał mi orzeczenie sanepidowskie bezpłatnie skoro badania już mam?
    Dziękuję za odpowiedź

    Odpowiedz
  • Kamila

    Witam serdecznie. Moja książeczka sanepidowska została zniszczona. Czy muszę robić badania od początku czy sanepid może wydać mi duplikat moich badań? Badanie kału miałam już robione, jakieś 10 lat temu

    Odpowiedz
    • wspomagamy

      Dzień dobry,
      z sanepidu można pobrać odpis badania na nosicielstwo, trzeba zazwyczaj złożyć wniosek z prośbą o odpis. Po dostaniu wyników należy się udać do lekarza medycyny pracy w celu wydania orzeczenia do celów sanitarno -epidemiologicznych.

      Odpowiedz
  • wspomagamy.pl

    Dzień dobry,
    powinno być wydane skierowanie przez pracodawce.

    Odpowiedz
  • Matylda

    Dzień dobry. Czy po otrzymaniu wyników badań w Sanepidzie mogę iść do medycyny pracy bez jakiegokolwiek skierowania od pracodawcy?

    Odpowiedz
  • Paulina

    Witam.czy jesli posiadam ksiazeczke i pracowalam jako fryzjerka czy na tej samej ksiazece i ich badaniach moge pracowac w sklepie spozywczym? Pozdrawiam.

    Odpowiedz
    • mgr Marta Okulewicz

      Dzień dobry, w książeczce powinno być napisane do kiedy jest ważna. Dodatkowo z badaniami na nosicielstwo należy udać się do lekarza medycyny pracy w celu uzyskania orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologiczych. Badania na nosicielstwo z kału są ważne przez całe życie (chyba, że zachoruje się a salmonelle) – także ich nie trzeba wykonywać ponownie. Skierowanie do lekarza medycyny pracy powinien wystawić pracodawca.

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.